REHBERLİK
HİZMETİYLE ÖĞRENCİYE
KAZANDIRILMAK İSTENEN
NELERDİR?
Rehberlik; bireyi tanımak, onu kendisine tanıtmak, problemlerini
çözmesi, gerçekçi kararlar alması, ilgi ve yeteneklerini
geliştirmesi, çevresine sağlıklı ve dengeli bir uyum sağlaması
ve böylece kendini gerçekleştirmesi için, ilgili kişilerce
yürütülen hizmetlerdir.
Bu
Hizmetler Yürütülürken Şu Hususlara Dikkat Etmek Gerekir;
Rehberlik;
bireye doğrudan yapılan tek yönlü bir yardım değildir.
Bireyin yapamadıklarını onun yerine yapmak değildir.
Bireyin sadece bir yönüyle ilgilenmek değildir.
Disiplin, yargılama ve ceza verme işi değildir.
Sadece bilgi aktarma işi değildir.
Okullarımızda
Yürütülen Rehberlik Hizmetlerinin Amaçları;
Öğrencinin
kendisini fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönleriyle
tanımasına, gelişimine yardımcı olacak
fırsatları, okul içi ve dışı eğitim olanaklarını, meslekleri,
toplumun beklentilerini tanımasına,
temel eğitimden başlayarak ilgi ve yeteneklerine uygun bir üst
programı tanıyıp seçmesine, problem
çözme gücünü geliştirmesine, doğru kararlar verebilmesine,
ruhsal yönden sağlıklı ve topluma yararlı, kendini
gerçekleştirmiş bir kişi olarak yetişmesine yardımcı olmaktır.
Kendini gerçekleştirmekte olan birey; kim olduğunu
gerçekçi bir gözle algıladığı gibi, kim olabileceği hakkında da
daha tutarlı bir kişiliğe sahiptir. Hem kendisi, hem de
başkaları hakkında iyi düşüncelere sahiptir. Kendine saygı duyar
ve kendini olduğu gibi kabul eder. Duygu ve düşüncelerini uygun
bir şekilde dile getirir. Değişmeye ve yeni yaşantılara açıktır.
Kendini gerçekleştirme yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Bu
nedenle hayatın her döneminde, ilgi ve yetenek yönünden en üst
seviyeye ulaşmak için çaba gösterilmelidir.
Rehberlik hizmetleri ile öğrencileri yakından tanımak
amaçlanmaktadır. Öğrencileri yakından tanımanın üç bakımdan
önemi vardır;
1.
Size Kazandırılacak Bilgi ve Beceri Yönünden:
Her birey farklıdır ve değişik özelliklere sahiptir. Sınıfın
hepsini aynı özellikleri taşıyan öğrenciler olarak düşünürsek,
eğitimin amacı açısından istediğimiz hedeflere ulaşamayız. Her
öğrencinin yaş, cinsiyet, boy, kilo, sağlık, anlama, zeka
gelişimi gibi birbirine benzemeyen farklı özellikleri vardır. Bu
farklılıkları ve sınıfın ortak özelliklerini yeterince
tanıyıp-inceleyebilirsek her öğrencinin eğitim ortamından
yeterince faydalanmasını sağlayabiliriz.
2.
Duygusal, Zihinsel, Bedensel ve Sosyal Yönden:
Eğitimde, sadece bilgi ve becerilerin gelişmesi ile
yetinirsek, bir bütün olarak öğrencilerin gelişimini
sağlayamayız.
Duygusal
özelliklerinizi, heyecanlarınızın nedenlerini, şiddetini,
süresini, öfkenizi, vurdumduymazlığınızı,
grup içi ve grup dışı ilişkilerinizi, sosyal uyum
özelliklerinizi, düşünme, anımsama,
anlama, yorumlama, algılama, yargılama gibi özelliklerinizi,
varsa bunlarla ilgili sorunlarınızı,
bedensel gelişiminizi, sağlığınızı, kişisel özelliklerinizi
bilip-tanımamız, vereceğimiz eğitim etkinliklerinden daha iyi
yararlanmanızı sağlayacaktır.
3.
Toplumsal Yönden:
Yetenekleri, çeşitli özellikleri ve gereksinimleri uygun
biçimde gelişemeyen birey, okulu bitirdikten sonra kişisel ve
toplumsal görevlerini yeterince yerine getiremeyecektir. Yaptığı
etkinliklerde eksiklik, yetersizlik duyacak, başarılı ve mutlu
bir birey olamayacaktır. Eğitim
çalışmalarımızın başarısız olması ve öğrencilerde değişikliğe
yol açmamasının temel nedeni, öğrencileri yeterince
tanımamamızdır. Öğrencileri tam olarak tanıyabilmek için,
onların çevrelerini de iyi bir şekilde tanımak gerekmektedir.
Bütün bunlardan dolayı; öğrencileri en iyi şekilde tanımak için
çeşitli test ve anketler uygulanmaktadır. Burada size düşen
görev ise yapılan uygulamalarda öğretmenlerinize yardımcı olmak,
doğru ve samimi bir şekilde test ve anketleri cevaplamaktır.
Vereceğiniz cevaplar sizleri daha iyi tanımamıza yardımcı
olacaktır.
REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİNİN AMACI
Psikolojik danışma
ve rehberlik uygulamalarının amacını ortaya koyabilmek için
öncelikle, "kendini gerçekleştirme" (self-actualizing)
kavramından hareket etmekteyiz. Bu kavram alan literatüründe
önemle üzerinde durulmaktadır ve insan ihtiyaçları arasında en
üst düzeydeki ihtiyaç olarak belirlenmektedir. Buna göre,
insanın davranışlarına yön veren ana güdü, insanın kendini
gerçekleştirme güdüsüdür.
Kendisini
gerçekleştirmekte olan bireyin taşıdığı özellikler, aslında,
psikolojik sağlığı yerinde olan çağdaş insanda bulunması gereken
özelliklerdir. Bunlar genel olarak şöyle özetlenebilir:
Kendini
gerçekleştirmekte olan birey daha yeterli bir kişiliğe sahiptir
ve daha verimlidir. Kim olduğunu gerçekçi biçimde
algılayabildiği gibi, kim olabileceği hakkında da tutarlı bir
görüşe sahiptir. Hem kendisi hem de başkaları hakkında iyi
düşüncelere sahiptir. İnsan değerlerine saygı duyar, benimser,
geliştirir. Kendini gerçekleştirmekte olan birey geçmişten daha
çok geleceğe dönüktür, yaratıcıdır. Kendine saygı duyar, kendini
olduğu gibi kabul eder, duygularını açığa vurmaktan kaçınmaz.
Değişmeye ve yeni yaşantılara açıktır. Kendini değişmekte olan
dünyanın yine değişmekte olan gerçek bir parçası olarak görür.
Kendini
gerçekleştirme birey için yaşam boyu süren bir süreçtir. Her
bireyin bunu belirli bir dönemde belirli bir gerçekleştirme
düzeyi bulunmaktadır. İşte eğitimde psikolojik danışma ve
rehberlik hizmetlerinin amacı öğrencinin eğitim-öğretim
yaşantısı dahilinde kendini gerçekleştirmesine yardımcı olmaktır
ve bu amaç anlaşılacağı üzere Eğitim Sistemimizin genel
amaçlarıyla da büyük ölçüde uyum içerisindedir. Bu nedenledir
ki, öğretimi temel alan bir yaklaşımla eğitim sistemimizin genel
amaçlarını gerçekleştirmek olası görülmemektedir.
Bununla birlikte,
sözkonusu hizmetlerin amacını gerçekleştirmede, uygulamalarda,
Ülkemizin toplumsal özellikleri de tabii ki dikkate alınmak
durumundadır.