REHBERLİK HİZMETİYLE ÖĞRENCİYE
KAZANDIRILMAK İSTENEN NELERDİR?
Rehberlik; bireyi tanımak, onu
kendisine tanıtmak, problemlerini çözmesi, gerçekçi kararlar
alması, ilgi ve yeteneklerini geliştirmesi, çevresine sağlıklı
ve dengeli bir uyum sağlaması ve böylece kendini
gerçekleştirmesi için, ilgili kişilerce yürütülen hizmetlerdir.
Bu Hizmetler Yürütülürken Şu
Hususlara Dikkat Etmek Gerekir;
Rehberlik; bireye doğrudan
yapılan tek yönlü bir yardım değildir. Bireyin yapamadıklarını
onun yerine yapmak değildir. Bireyin sadece bir yönüyle
ilgilenmek değildir. Disiplin, yargılama ve ceza verme işi
değildir. Sadece bilgi aktarma işi değildir.
Okullarımızda Yürütülen
Rehberlik Hizmetlerinin Amaçları;
Öğrencinin kendisini fiziksel,
zihinsel, duygusal ve sosyal yönleriyle tanımasına, gelişimine
yardımcı olacak fırsatları, okul içi ve dışı eğitim
olanaklarını, meslekleri, toplumun beklentilerini tanımasına,
temel eğitimden başlayarak ilgi ve yeteneklerine uygun bir üst
programı tanıyıp seçmesine, problem çözme gücünü geliştirmesine,
doğru kararlar verebilmesine, ruhsal yönden sağlıklı ve topluma
yararlı, kendini gerçekleştirmiş bir kişi olarak yetişmesine
yardımcı olmaktır. Kendini gerçekleştirmekte olan birey; kim
olduğunu gerçekçi bir gözle algıladığı gibi, kim olabileceği
hakkında da daha tutarlı bir kişiliğe sahiptir. Hem kendisi, hem
de başkaları hakkında iyi düşüncelere sahiptir. Kendine saygı
duyar ve kendini olduğu gibi kabul eder. Duygu ve düşüncelerini
uygun bir şekilde dile getirir. Değişmeye ve yeni yaşantılara
açıktır. Kendini gerçekleştirme yaşam boyu devam eden bir
süreçtir. Bu nedenle hayatın her döneminde, ilgi ve yetenek
yönünden en üst seviyeye ulaşmak için çaba gösterilmelidir.
Rehberlik hizmetleri ile
öğrencileri yakından tanımak amaçlanmaktadır. Öğrencileri
yakından tanımanın üç bakımdan önemi vardır;
1. Size Kazandırılacak Bilgi
ve Beceri Yönünden:
Her birey farklıdır ve
değişik özelliklere sahiptir. Sınıfın hepsini aynı özellikleri
taşıyan öğrenciler olarak düşünürsek, eğitimin amacı açısından
istediğimiz hedeflere ulaşamayız. Her öğrencinin yaş, cinsiyet,
boy, kilo, sağlık, anlama, zeka gelişimi gibi birbirine
benzemeyen farklı özellikleri vardır. Bu farklılıkları ve
sınıfın ortak özelliklerini yeterince tanıyıp-inceleyebilirsek
her öğrencinin eğitim ortamından yeterince faydalanmasını
sağlayabiliriz.
2. Duygusal, Zihinsel,
Bedensel ve Sosyal Yönden:
Eğitimde, sadece bilgi ve
becerilerin gelişmesi ile yetinirsek, bir bütün olarak
öğrencilerin gelişimini sağlayamayız.
Duygusal özelliklerinizi,
heyecanlarınızın nedenlerini, şiddetini, süresini, öfkenizi,
vurdumduymazlığınızı, grup içi ve grup dışı ilişkilerinizi,
sosyal uyum özelliklerinizi, düşünme, anımsama, anlama,
yorumlama, algılama, yargılama gibi özelliklerinizi, varsa
bunlarla ilgili sorunlarınızı, bedensel gelişiminizi,
sağlığınızı, kişisel özelliklerinizi bilip-tanımamız,
vereceğimiz eğitim etkinliklerinden daha iyi yararlanmanızı
sağlayacaktır.
3. Toplumsal Yönden:
Yetenekleri, çeşitli
özellikleri ve gereksinimleri uygun biçimde gelişemeyen birey,
okulu bitirdikten sonra kişisel ve toplumsal görevlerini
yeterince yerine getiremeyecektir. Yaptığı etkinliklerde
eksiklik, yetersizlik duyacak, başarılı ve mutlu bir birey
olamayacaktır. Eğitim çalışmalarımızın başarısız olması ve
öğrencilerde değişikliğe yol açmamasının temel nedeni,
öğrencileri yeterince tanımamamızdır. Öğrencileri tam olarak
tanıyabilmek için, onların çevrelerini de iyi bir şekilde
tanımak gerekmektedir. Bütün bunlardan dolayı; öğrencileri en
iyi şekilde tanımak için çeşitli test ve anketler
uygulanmaktadır. Burada size düşen görev ise yapılan
uygulamalarda öğretmenlerinize yardımcı olmak, doğru ve samimi
bir şekilde test ve anketleri cevaplamaktır. Vereceğiniz
cevaplar sizleri daha iyi tanımamıza yardımcı olacaktır.
REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİNİN AMACI
Psikolojik danışma ve
rehberlik uygulamalarının amacını ortaya koyabilmek için
öncelikle, "kendini gerçekleştirme" (self-actualizing)
kavramından hareket etmekteyiz. Bu kavram alan literatüründe
önemle üzerinde durulmaktadır ve insan ihtiyaçları arasında en
üst düzeydeki ihtiyaç olarak belirlenmektedir. Buna göre,
insanın davranışlarına yön veren ana güdü, insanın kendini
gerçekleştirme güdüsüdür.
Kendisini gerçekleştirmekte
olan bireyin taşıdığı özellikler, aslında, psikolojik sağlığı
yerinde olan çağdaş insanda bulunması gereken özelliklerdir.
Bunlar genel olarak şöyle özetlenebilir:
Kendini gerçekleştirmekte olan
birey daha yeterli bir kişiliğe sahiptir ve daha verimlidir. Kim
olduğunu gerçekçi biçimde algılayabildiği gibi, kim olabileceği
hakkında da tutarlı bir görüşe sahiptir. Hem kendisi hem de
başkaları hakkında iyi düşüncelere sahiptir. İnsan değerlerine
saygı duyar, benimser, geliştirir. Kendini gerçekleştirmekte
olan birey geçmişten daha çok geleceğe dönüktür, yaratıcıdır.
Kendine saygı duyar, kendini olduğu gibi kabul eder, duygularını
açığa vurmaktan kaçınmaz. Değişmeye ve yeni yaşantılara açıktır.
Kendini değişmekte olan dünyanın yine değişmekte olan gerçek bir
parçası olarak görür.
Kendini gerçekleştirme birey
için yaşam boyu süren bir süreçtir. Her bireyin bunu belirli bir
dönemde belirli bir gerçekleştirme düzeyi bulunmaktadır. İşte
eğitimde psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin amacı
öğrencinin eğitim-öğretim yaşantısı dahilinde kendini
gerçekleştirmesine yardımcı olmaktır ve bu amaç anlaşılacağı
üzere Eğitim Sistemimizin genel amaçlarıyla da büyük ölçüde uyum
içerisindedir. Bu nedenledir ki, öğretimi temel alan bir
yaklaşımla eğitim sistemimizin genel amaçlarını gerçekleştirmek
olası görülmemektedir.
Bununla birlikte, sözkonusu
hizmetlerin amacını gerçekleştirmede, uygulamalarda, Ülkemizin
toplumsal özellikleri de tabii ki dikkate alınmak durumundadır.
