|
Atatürk'ün
büyük bir titizlikle kurduğu ve bizlere emanet ettiği en büyük eseri Türkiye
Cumhuriyeti'nin sonsuza kadar yaşaması, Onun ilke ve inklaplarına sahip çıkma ile
olur. Çünkü bu ilke ve inkilaplar Türkiye'nin gelişmesinin yegane çizgisidir. Türk
insanına düsen görev önce Atatürk ilke ve inkılaplarını öğrenmek ve onların
etrafında kenetlenmek, sonra da tek varlığımız Türkiye Cumhuriyeti'ni sonsuza kadar
yaşatmaktır. Atatürk ilke ve inkılapları Türk insaninin ülküsü ve idealleridir.
Atatürk'ü öğrenmek bir bakıma Onun ilke ve inkılaplarını bilmekle baslar. Bu
ilkeler:
1-
Cumhuriyetçilik: Türk Milleti'nin hür seçimlere dayanan en uygun yönetim
sekli Cumhuriyet'tir seklinde özetlenebilir.
2- Milliyetçilik: Türk Milleti'nin 2000 yıllık tarihine yakışır
bir şekilde millet olma ve yasama ilkesidir. Türk bayrağı altında yaşanan tasada ve
kıvançta ayni duyguları paylasan herkesi Türk sayan ilkedir. Böylece milletimizi
birleştiren ve kaynaştıran bir ilke konumundadır.
3- Halkçılık: Türk Milleti'nin yasayan kitlesine halk denir.
Çeşitli meslek ve etkinlikleri olan halkımızın el ve gönül birliğiyle çalışıp
yurdumuzun kalkınmasını sağlaması demektir. Bütün fertlerimizin birbirine saygılı
ve fedakarlık duyguları içinde olmalarını önerir.
4- Laiklik: Devlet düzeninin ve hukuk kurallarının dine değil akla ve
bilime dayandırılmasıdır. Böylece din ve devlet isleri iki ayrı kurum olarak
birbirine zarar vermeden görevlerini sürdüreceklerdir.
5- Devletçilik: Devletin, halkın rahatı için sosyal ve ekonomik
alanlarda üretim ve teşebbüste bulunmasıdır. Özel sektörün yapamadığı zorunlu
hizmetleri devlet yapar ve vatandaşa hizmet oturur. Böylece endüstri ve sanayileşmede
özel sektörün yanında devlet de bir sektör olarak görev yapar.
6-İnkılapçılık: Türk Milleti ve Devleti'nin durmadan ilerleyen
ülkeler yarışmasına katılmasıdır. Türk toplumu endüstri, bilim, teknoloji, tip ve
sanayi gibi her alanda, her turlu gelişmeye yabancı kalmayacak kendini cağın
gereklerine göre yenileyecektir.
Atatürk ilkelerinin amacı Türk insaninin atılgan, yaratıcı, barışçı,
birleştirici yapmaktır. Büyük Atatürk hayatta iken kendi de bu ilkeleri uygulamış
ve bugünkü Türkiye'yi çağdaş yapan inkılapları sağlamıştır. Kısa bir ömre
sığan bu inkılapları Avrupa ancak 200-300 yılda yapabilmiştir. Atatürk,
cağımızın gelmiş geçmiş dahi devlet adamlarından biridir. Onun büyüklüğü çok
yönlü bir kişiliğe sahip olmasından kaynaklanır. İyi bir kumandan, dahi bir lider,
güçlü bir devlet adamı, iyi bir hatip, milletinin bas öğretmeni, koylusunun bas
çiftçisi ve esir milletlerin kılavuzudur. Türk inkılaplarının kısa surede
başarıya ulaşmasının sırrı buradadır.
Atatürk
inkılapları ile çağdaş bir devlet niteliğine kavuştuk. Dünyada saygınlığımız
arttı. Yabancı uyruklulara tanınan kapitülasyon ayrıcalıkları kaldırıldı.
Tarımın modernleşmesinde devlet öncü oldu. Bankalar, fabrikalar kuruldu. Sonunda
ülkemiz bayındır oldu. Ulusumuz zenginleşti.
Siyasal Alanda
Yapılan Değişiklikler:
Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde 1919 yılında başlayan Ulusal Kurtuluş
Savaşımız 1922'de tamamlandı. Osmanlı Devleti yöneticileri bu savaşın önderleri
hakkında ölüm fermanları imzalamaktan çekinmediler. Kurtuluş Savaşı bittiği zaman
bir yanda Büyük Millet Meclisi Hükümeti, öte yanda Osmanlı Saltanatı vardı.
Büyük Millet Meclisi'nin 1 Kasım 1922 günü kabul ettiği bir yasa ile tarihimizde
saltanat dönemi kapandı. Yeni bir dönem başladı. Osmanlı Saltanatının
kaldırılmasından sonra 1921 Anayasası'nda değişiklikler yapıldı. 29 Ekim 1923
günü Türkiye Devleti'nin hükümet şeklinin Cumhuriyet olduğu kabul edildi.
Cumhuriyetin ilanı ile tarihimizde Cumhuriyet Dönemi başladı.
Hukuk Alanında
Yapılan Değişiklikler:
Cumhuriyet öncesinde yargı işleri din adamları tarafından görülürdü. Kadı adı
verilen yargıçlar din kurallarına göre karar verirdi. Hukuk alanında yapılan
değişiklikle eski mahkemeler kapatıldı. Eski yasalar yürürlükten kaldırıldı.
Uygar ulusların yasaları örnek alınarak boşanma, miras, ceza hukuku yeniden
düzenlendi. Hukuk devrimi ile kadın - erkek arasında eşitlik sağlandı. Miras
konusunda kadın ve erkek eşit pay almaya başladı. Kadınlar da erkekler gibi seçme ve
seçilme hakkına kavuştu.
Eğitim
Alanında Yapılan Değişiklik:
Osmanlı Devletinde eğitim sistemi dinseldi. Mahalle okulunu bitirenler isterlerse
öğrenimlerini Medreselerde sürdürürlerdi. Medreselerde genel olarak dini bilgiler
öğretilirdi. Bu öğrenim kurumlarında tekniğe, bilime önem verilmezdi. Medreselerin
yanı sıra İmparatorluğun devlet işleri için kurulmuş Enderun adlı Saray Okulu
vardı. Çok sonraları Tanzimat Döneminde Ortaokul dengi Rüştiye, Lise dengi İdadi ve
Sultani okulları açıldı. Daha sonra Tıp, Harp Okulu, Mülkiye Okulları kuruldu.
Cumhuriyet döneminde dine bağlı eğitim sistemine son verildi. Eğitim kurumlarında
bilimsel yöntem ve ilkelere dayalı eğitim çalışmaları başladı. Tüm okullar bu
ilkelere göre yeniden örgütlendi.
Atatürk eğitime, öğretime çok önem verdi. Bilgisizliği kısa yoldan çözmek, okuma
yazmayı kolaylaştırmak amacı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Kasım 1928
tarihinde Türk Alfabe Yasası'nı kabul etti. Bu alfabe ile okuma yazma öğrenilmesi
için Ulus Okulları açıldı. Bütün yurtta okuma yazma öğrenme çalışmaları
başladı. Atatürk, Ulus Okullarında Başöğretmen olarak dersler verdi.
Harf değişikliğini, dilde özleşme izledi. Arapça ve Farsça sözcüklerden oluşan
Osmanlıca yerine Türkçe konuşulup yazılmaya başlandı. Atatürk Türk Dili'nin
benliğine kavuşma çalışmalarını yürütmek amacı ile 12 Temmuz 1932 tarihinde
Türk Dili Tetkik Cemiyeti'ni kurdu. Dilimiz yabancı sözcüklerden arındı.
Ekonomik Alanda
Yapılan Değişiklikler:
Lozan Barış Antlaşması ile yabancı uyruklulara tanınan kapitülasyon
ayrıcalıkları kaldırıldı. Ülkemiz kendi zenginlik kaynaklarına sahip çıktı. Her
alanda devlet öncülük etmeye başladı. Bankalar, fabrikalar kuruldu. Modern tarım
çalışmalarına başlandı. Yollar, özellikle demiryolları yapımında büyük çaba
gösterildi. Böylece yurdun en uzak yerlerine ulaşma olanağı hazırlandı. Ekonomik
bağımsızlığımız kazanıldı. Ekonomik alanda sağlanan bu başarılar sonucu
yurdumuz bayındırlaştı. Ulusumuz zenginleşti. Halk için ağır bir yük olan aşar
vergisi kaldırıldı. Çağdaş vergilendirme yöntemleri uygulanmaya başlandı.
Sosyal Alanda
Yapılan Değişiklikler:
Atatürk, ulusumuzun uygar uluslar düzeyine ulaşması için, sosyal alanda da köklü
değişiklikler yaptı. Yeni okullar açtı. Hastaneler, dispanserler kurulmasını
sağladı. Güzel sanatların gelişmesi için gerekli girişimlerde bulundu. Konservatuar
kuruldu. Stadyumlar, spor alanları, kapalı spor salonları yapıldı. Uygar bir toplum
için gerek duyulan tüm sosyal kurumlar Atatürk döneminde açıldı.
Ölçü
Birimlerinde Yapılan Değişiklikler:
Atatürk dünya ile ilişkilerimizi düzenli yürütmek için ölçü birimlerinde
değişiklikler yaptı.
Uzunluk ölçüsü birimi olarak arşın, endaze; ağırlık ölçüsü birimi olarak
okka, dirhem gibi ölçüleri kaldırarak bugün kullanmakta olduğumuz ölçü
birimlerini kabul etti.
Yurdumuzda daha önce takvim Hicri takvime göre düzenlenmişti. Buna göre dünyanın
kullandığı takvimle aramızda 580 yıl kadar bir farklılık vardı. 1 Ocak 1926
tarihinden sonra bizde de Miladi takvim kullanılmaya başlandı.
Eskiden ülkemizde ezani saat kullanılıyordu. Bu saat uygar ülkelerin kullandığı
saate uymuyordu. Takvimde olduğu gibi saatler arasındaki bu uymazlık büyük
karışıklıklara neden oluyordu. Bunları önlemek için takvimle birlikte bugünkü
kullandığımız saat kabul edildi.
Hafta tatili Cuma'dan Pazar gününe alındı.
|