Verimli Ders Çalışma
Yöntemleri
Ana, baba ve öğretmenlerin öğrenciden genel
beklentisi, onların "derslerine çok çalışıp, başarılı olmaları"
yönündedir. Beklenti böyle olunca başarısızlığın nedeni,
"yeterince çalışmamak" olarak görülmekte ve öğrenciden sürekli
daha çok çalışması istenmektedir. Oysa gerekli olan "Bilinçsizce
çok çalışmak" değil; verimli ders çalışma yollarını iyi bilerek
ve bunlardan gereğince yararlanarak etkili çalışmaktır.
Verimli ders çalışma yollarını öğrenmek isteyen öğrencinin, önce
bu yönde olumlu alışkanlıklar kazanmaya kararlı ve niyetli
olması gerekir. Buna karar verdikten sonra ders çalışmasını
aksatan ya da kolaylaştıran alışkanlıklarının bir listesini
yapmalıdır. Bir yandan listede yer alan olumsuz alışkanlıklarını
bırakmaya çalışırken öbür yandan da olumlu alışkanlıklarını
pekiştirmek için çaba göstermelidir. Çalışma ve denemeler,
olumsuz alışkanlıklar atılıncaya, olumlu alışkanlıklar iyice
yerleşinceye kadar sürdürülmelidir.
VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YOLLARI
NELERDİR?
AMAÇLARINIZI BELİRLEYİNİZ
Her çalışma bir amaca yönelik olmalıdır. Bu amaçlar, bir
problemin çözümünü öğrenmek, bir yazıdaki ana düşünceyi
bulabilmek vs. olabilir. Bunları iyi belirleyerek çalışmaya
başlayan kişiler, bu yakın amaçlara ulaşa ulaşa sınıfını geçmek,
okulunu bitirmek ve sınavı kazanmak biçiminde özetlenen uzaktaki
amaçlarına da ulaşmaktadırlar.
PLANLI ÇALIŞINIZ
Birden çok iş ya da ders üzerinde aynı günde çalışmanız
gerektiğinde hangisinden işe başlayacağınızı bilemediğiniz ya da
çalışmaya başlamak için karar veremediğiniz anlar oluyor mu? Bu
soruya yanıtınız "evet" ise, sizin planlı çalışmayı
bilmediğinizi kolayca söyleyebiliriz. Bu tür bir durumla, yani
aynı zamanda birden çok dersi çalışmayla yüz yüze geldiğinizde,
dersler-den her birinin üzerinizde yarattığı ruhsal baskı,
bunlardan herhangi birine kendinizi tümüyle vermenizi
engelleyerek ve verimsiz biçimde işlerden birini bırakıp ötekine
atılmanıza neden olacaktır.
Bu tür kararsızlık ve karışıklık ancak hangi dersi ne zaman
yapacağınızı belirli bir sıraya koymakla yani "Karar Vermekle"
ortadan kalkar. İşte çalışmada plan; "nasıl", "ne zaman" ve
"nerede" çalışacağınıza karar vermek demektir.
Öğrenciler günlük ve haftalık bölümleri de olan aylık çalışma
planlarında;
1- Hangi derslere, haftanın hangi günleri çalışacaklarını,
2- Geçmiş konuların tekrarına ne zaman yer vereceklerini,
3- Sınav tarihlerini,
4- Hazırlayacakları ödevlerin neler olduğunu ve zamanını,
5- Planlarına aldıkları, ancak çeşitli nedenlerden ötürü
zamanında yapamadıkları çalışmala-rını ne zaman
tamamlayacaklarını,
6- Dinlenme, müzik dinleme, televizyon izleme, spor yapma sinema
ve tiyatroya gitme gibi ders dışı etkinliklere ne zaman yer
vereceklerini göstermelidirler.
Günlük çalışma çizelgelerinde; okulda geçen saatler, ders
çalışma, eğlenme, dinlenme, ev işlerine yardım ve uyku saatleri
gösterilmiş olmalıdır.
Çalışmaya başlayacağı zaman kendini yorgun ve isteksiz hisseden
öğrenci çalışma saatle-rini yanlış seçmiş demektir. Beklemeden
günlük çalışma çizelgesinde gerekli değişikliği yapmalıdır.
ZAMANI VERİMLİ KULLANINIZ
Öğrenciler bedensel, zihinsel, duygusal yapıları, ilgileri ve
yetenekleri bakımından birbirle-rinden farklıdırlar. Bir
öğrencinin isteyerek çalıştığı ve hemen öğrendiği bir dersi bir
başka öğ-renci zor öğrenebilir. Bir başka öğrenciyse çabuk
yorulabilir ya da çalışmak istemeyebilir. Bu nedenle bir ders ya
da konu içinde ayrılacak süre öğrenciden öğrenciye değişir. Her
öğrenci zamanı kendine göre ayarlamalıdır.
Bir saat çalıştıktan sonra araya 5-10 dakikalık dinlenme koymak
yararlı olur. Bu sayede bir saatlik çalışma sonunda dağılan
dikkat ve azalan verim tekrar kazanılır.
Ders çalışmak için gerekli gücün toplanabilmesi bakımından
eğlenmeye ve spora da za-man ayrılmalıdır. Ancak bu süre
gereğinden fazla olmamalıdır.
VERİMİ AZALTICI ETKENLERİ ORTADAN KALDIRINIZ
Çalışmaya başlamadan önce, yorgunluk, uykusuzluk, ağrı, sızı,
elem duygusu, korku, öf-ke, aşırı kaygı, fazla heyecan, endişe,
açlık, aşırı tokluk, aile dertleri, normalin altında ve
üs-tündeki fiziki şartlar (çok sıcak, çok soğuk gibi)
acelecilik, telaş, araç ve gereç noksanlığı gibi etkenlerin
elden geldiğince giderilmesi gerekir.
UYGUN BİR ÇALIŞMA ORTAMI SEÇİNİZ
Çalışma yerinin seçimi çok önemlidir. Çalışma yeri derli toplu,
yalın elden geldiğince sabit ve sakin olmalı, ayrıca ışık, ısı
gibi fiziksel sorunları da çözümlenmiş olmalıdır. Ayrı bir yerin
sağlanamaması çalışmadan kaçmanın bir nedeni olmamalı,
elverişsiz koşullarda da ders çalışmaya alışmalıdır.Yatakta,
koltukta ve divanda uzanarak çalışmak, dikkatin toplanmasını
güçleştirecek, öğrencinin çalışmak için daha çok zaman
yitirmesine neden olacaktır.
DİKKATİNİZİ UYANIK TUTUNUZ
İnsanda dikkat her an vardır, önemli olan bunun çalışılan konu
üzerinde toplanabilmesidir. Sevilen ve ilgi duyulan bir konu,
dikkatin uyanık tutulmasına yardım eder. Daima belirli yerler-de
çalışmak, gürültünün bulunmadığı ortamlarda çalışmak, sandalyede
oturarak çalışmak, masada gerekli araçlar dışında başka şeyler
bulundurmamak, çalışma yerini 18-20 derece sıcaklıkta tutmak,
işleri sıraya koymak, işleri bitirmede kendinizle yarış kararı
almak, her seferinde bir çeşit işle çalışmak dikkatin
dağılmasını önleyici yöntemlerdir.
DERSE HAZIRLIKLI GELİNİZ
Başarılı olmanın yollarından biri de derslerin işlenmesine etkin
olarak katılmaktır. Derslerde sürekli edilgin durumda kalan
öğrencilerin işlenen konuları anlamaları zordur. Öğrenciler
okula gelmeden önce, o gün işleyecekleri konuları gözden
geçirmelidirler. Bu sayede hem derslerin işlenişine katılmak
için gerekli güveni kazanırlar, hem de öğretmenin anlattıklarını
daha kolay anlarlar. Gerek işlenecek konulara hazırlanırken,
gerekse işlenen konular gözden geçirilirken, anlamakta zorluk
çekilen yerler belirlenmeli, bu konularla ilgili sorular
hazırlanıp, derste öğretme-ne sorulmalıdır. Öğretmenlerin derse
hazırlıklı gelen, soru soran, derse kalkan öğrencileri daha çok
sevdikleri de unutulmamalıdır.
NOT TUTUNUZ
Öğrencilerin büyük bir kısmı not tutma tekniğini bilmemektedir.
Not tutarken;
1- Anlatılanlar öğretmenin ağzından çıktığı gibi değil,
anlaşıldığı gibi yazılmalıdır.
2- Öğretmenin anlattığı konunun ana fikri ve anlamları
kavranıncaya kadar beklenilmelidir.
3- Zamanın çoğu yazmakla değil, dinlemekle, fikirleri kavramaya
çalışmakla geçmelidir.
4- Konu; grafik, şekil, istatistik vb. bilgilere dayalı olarak
anlatılıyorsa notlar arasına bunlarda alınmalıdır.
5- Önemli fikir ve paragrafların aynen yazılmasında fayda
vardır.
6- Yazıların düzgün ve okunaklı olmasına önem verilmelidir. Önce
müsvette yapma, sonra temize çekilme yoluna gidilmelidir.
ARAÇ - GEREÇ VE KAYNAKLARDAN YARARLANINIZ
Öğrenci, herhangi bir konunun öğrenilmesinde, basılı araçlara ne
kadar baş vurursa, öğ-renme ilgisi ve zihinsel yetileri de o
kadar çok genişleyecektir.
Basılı öğrenme araçlarından yararlanmada çizelge grafik, harita
ve resimlerin özel bir önemi vardır. Bunlar sayfalarca anlatılan
bilgileri topluca ve bir arada vererek o konunun kavranmasına
yardımcı olmaktadırlar.
VERİMLİ OKUYUNUZ
Okuma, öğrenmenin en temel yoludur. Öğrenmede hızlı okuma önemli
ve gereklidir. Hızlı okumayla hem okunanlar daha iyi anlaşılır,
hem de zamandan kazanılır. Okuma hızı lise öğrencileri için
yaklaşık 200 - 250 sözcüktür. Bu hız okunulan yazının niteliğine
ve okumanın amacına göre ayarlanmalıdır. Vakit geçirmek amacıyla
bir hikaye veya roman okurken okuma hızı oldukça yüksek
olabilir. Ama okuma yorum yapma, eleştirme özet çıkarmak için
yapılıyorsa okuma hızı yavaş olmalıdır. Hızlı okumanın en önemli
yolu sesiz okumadır. Sessiz okuma hızı arttırdığı gibi anlamayı
da kolaylaştırır. Hızlı ve anlamlı okuma becerisi kazanabilmek
için bol bol okuma çalışmaları yapılmalıdır. Önce gazete, öykü
ve roman gibi şeylerle işe başlamalı giderek boş zamanları
okuyarak değerlendirme alışkanlığı kazanılmalıdır.
ARALIKLI TEKRARLAR YAPARAK UNUTMAYI ÖNLEYİNİZ
Öğrenilenler zamanla unutulabilir. Unutmayı önlemenin iki yolu
vardır. Bunlardan biri öğrenilen bilgileri yeri geldikçe
kullanmak, diğeri de aralıklı olarak tekrar etmektir. Öğrenciler
öğrendiklerini yeri geldikçe kullanırken hem bunların işe
yaradığını görecekler, hem de yeni bilgiler edinmeye motive
olacaklardır.
Aralıklı olarak yapacakları tekrarlar sayesinde ise bir taraftan
eski öğrendiklerini hatırlarken diğer yandan da sınavlara her an
hazır durumda olacaklardır. |
